કલરિંગ પેજ (ચિત્રમાં રંગ પૂરવા)રંગપૂરણી pdf|gujarati rangpurni pdf free download

TAT (Higher Secondary) ની પ્રિલિમ પરીક્ષા માટે ૧૦૦ થી વધુ પ્રશ્નો એકસાથે વાંચવા, સમજવા અને યાદ રાખવા સરળ રહે તે માટે, મેં અહીં વિકલ્પોને બદલે 'વન-લાઇનર' (સીધા જવાબવાળા પ્રશ્નો) સ્વરૂપે ૧૦0+ જેટલા સૌથી અગત્યના પ્રશ્નોનો સંગ્રહ તૈયાર કર્યો છે. આ તમારો સમય બચાવશે અને છેલ્લી ઘડીના રિવિઝન (Quick Revision) માટે શ્રેષ્ઠ રહેશે:

 

૧. અર્થશાસ્ત્રના મૂળભૂત ખ્યાલો અને માંગ-પુરવઠો

 

૧. 'વેલ્થ ઓફ નેશન્સ' પુસ્તકના લેખક કોણ છે? - Adam Smith (૧૭૭૬)

૨. અર્થશાસ્ત્રના પિતા કોને ગણવામાં આવે છે? - Adam Smith

૩. અર્થશાસ્ત્રની કલ્યાણલક્ષી વ્યાખ્યા કોણે આપી? - આલ્ફ્રેડ માર્શલ

૪. અર્થશાસ્ત્રની અછતલક્ષી વ્યાખ્યા કોણે આપી? - લાયોનેલ રોબિન્સ

૫. અર્થશાસ્ત્રની વિકાસલક્ષી વ્યાખ્યા કોણે આપી? - પોલ સેમ્યુઅલસન

૬. ભારતીય આર્થિક ચિંતનના પ્રણેતા કોણ છે? - કૌટિલ્ય (ચાણક્ય)

૭. કૌટિલ્યના મતે મનુષ્યની વૃત્તિ શું છે? - અર્થ

૮. એકમલક્ષી (Micro) અર્થશાસ્ત્ર કોનો અભ્યાસ કરે છે? - વ્યક્તિગત એકમોનો

૯. સમગ્રલક્ષી (Macro) અર્થશાસ્ત્ર કોનો અભ્યાસ કરે છે? - સમગ્ર અર્થતંત્રનો

૧૦. વસ્તુની કિંમત અને માંગ વચ્ચે કેવો સંબંધ છે? - વ્યસ્ત

૧૧. વસ્તુની કિંમત અને પુરવઠા વચ્ચે કેવો સંબંધ છે? - સીધો

૧૨. માંગ રેખાનો ઢાળ કેવો હોય છે? - ઋણ

૧૩. પુરવઠા રેખાનો ઢાળ કેવો હોય છે? - ધન

૧૪. અત્યંત હલકી ગુણવત્તાવાળી વસ્તુઓને અર્થશાસ્ત્રમાં શું કહે છે? - ગિફન વસ્તુઓ (માંગના નિયમનો અપવાદ)

૧૫. માંગની મૂલ્યસાપેક્ષતાના કેટલા પ્રકાર છે? - પાંચ

૧૬. સંપૂર્ણ મૂલ્યસાપેક્ષ માંગનો આંક કેટલો હોય છે? - અનંત (Infinity)

૧૭. સંપૂર્ણ મૂલ્યઅનપેક્ષ માંગનો આંક કેટલો હોય છે? - શૂન્ય (0)

૧૮. ભવિષ્યના ભાવોની અટકળો માંગ પર કેવી અસર કરે છે? - સીધી અસર

૧૯. સીમાંત તુષ્ટિગુણ (Marginal Utility) નો ખ્યાલ કોણે આપ્યો? - આલ્ફ્રેડ માર્શલ

૨૦. મૂલ્ય એટલે શું? - વસ્તુનું અન્ય વસ્તુના પ્રમાણમાં વિનિમય મૂલ્ય

૨૧. કિંમત એટલે શું? - વસ્તુના બદલામાં ચૂકવાતું નાણાકીય મૂલ્ય

૨૨. ઉપયોગિતા મૂલ્ય અને વિનિમય મૂલ્ય વચ્ચે કેવો સંબંધ છે? - કોઈ સીધો સંબંધ નથી (દા.ત. હવા અને પાણી)

૨૩. નાશવંત વસ્તુઓનો પુરવઠો કેવો હોય છે? - સ્થિર

૨૪. પ્રતિષ્ઠામૂલ્ય ધરાવતી વસ્તુઓ (સોનું, હીરા) પર માંગનો નિયમ લાગુ પડે છે? - ના (તે અપવાદ છે)

૨૫. પુરવઠો કોનો એક ભાગ છે? - કુલ જથ્થાનો (જથ્થો એ પુરવઠા કરતાં વધુ હોઈ શકે)

 

૨. બજાર અને રાષ્ટ્રીય આવક

 

૨૬. પૂર્ણ હરીફાઈવાળા બજારમાં વસ્તુની કિંમત કોણ નક્કી કરે છે? - માંગ અને પુરવઠો

૨૭. ઇજારો (Monopoly) એટલે શું? - જ્યાં વસ્તુનો એક જ વેચનાર હોય

૨૮. દ્વિ-હસ્તક ઇજારો એટલે શું? - જ્યાં વસ્તુના બે જ વેચનાર હોય

૨૯. અલ્પહસ્તક ઇજારો (Oligopoly) માં વેચનારાઓની સંખ્યા કેટલી હોય છે? - થોડી (બે થી વધુ)

૩૦. રાષ્ટ્રીય આવકની ગણતરીની મુખ્ય પદ્ધતિઓ કેટલી છે? - ત્રણ (ઉત્પાદન, આવક અને ખર્ચ પદ્ધતિ)

૩૧. ભારતની રાષ્ટ્રીય આવકમાં સૌથી વધુ ફાળો કયા ક્ષેત્રનો છે? - સેવા ક્ષેત્રનો

૩૨. ભારતની રાષ્ટ્રીય આવકમાં સૌથી ઓછો અને ઘટતો ફાળો કયા ક્ષેત્રનો છે? - ખેતી ક્ષેત્રનો

૩૩. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય આવકની ગણતરી કઈ સંસ્થા કરે છે? - CSO (Central Statistical Organisation)

૩૪. માથાદીઠ આવક શોધવાનું સૂત્ર શું છે? - કુલ રાષ્ટ્રીય આવક / દેશની કુલ વસ્તી

૩૫. બંધ અર્થતંત્ર (Closed Economy) એટલે શું? - જ્યાં વિદેશ વેપાર ન થતો હોય

૩૬. સાધનના બદલામાં મળતા વળતરને શું કહેવાય? - ભાડું, વેતન, વ્યાજ અને નફો

૩૭. જમીનના ઉપયોગ બદલામાં શું મળે છે? - ભાડું

૩૮. શ્રમના બદલામાં શું મળે છે? - વેતન

૩૯. મૂડીના બદલામાં શું મળે છે? - વ્યાજ

૪૦. નિયોજકને તેના જોખમ બદલ શું મળે છે? – નફો

 

૩. નાણું, બૅન્કિંગ અને ફુગાવો

 

૪૧. સાટાપ્રથા એટલે શું? - વસ્તુના બદલામાં વસ્તુ આપવી (વિનિમય)

૪૨. નાણાંના ઉદભવનું મુખ્ય કારણ શું હતું? - સાટાપ્રથાની મર્યાદાઓ

૪૩. ભારતમાં ચલણી નોટો કોણ બહાર પાડે છે? - રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)

૪૪. ભારતમાં એક રૂપિયાની નોટ અને તમામ સિક્કા કોણ બહાર પાડે છે? - ભારત સરકારનું નાણાં ખાતું

૪૫. RBI ની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી? - ૧ એપ્રિલ ૧૯૩૫

૪૬. RBI નું રાષ્ટ્રીયકરણ ક્યારે થયું? - ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૯

૪૭. ફુગાવો એટલે શું? - સામાન્ય ભાવસપાટીમાં સતત અને સર્વગ્રાહી વધારો

૪૮. "વધુ પડતું નાણું ઓછી વસ્તુઓ પકડવા દોડે એટલે ફુગાવો" - આ વ્યાખ્યા કોની છે? - મેકલપ

૪૯. માંગપ્રેરિત ફુગાવો એટલે શું? - માંગમાં અચાનક વધારો થવાથી સર્જાતો ફુગાવો

૫૦. ખર્ચપ્રેરિત ફુગાવો એટલે શું? - ઉત્પાદન ખર્ચ વધવાથી સર્જાતો ફુગાવો

૫૧. રેપો રેટ (Repo Rate) એટલે શું? - RBI વેપારી બેંકોને જે દરે ટૂંકા ગાળાનું ધિરાણ આપે તે દર

૫૨. રિવર્સ રેપો રેટ એટલે શું? - RBI વેપારી બેંકો પાસેથી ટૂંકા ગાળાનું ધિરાણ લે તે દર

૫૩. બૅન્ક રેટ એટલે શું? - લાંબા ગાળા માટે અપાતા ધિરાણનો દર

૫૪. CRR નું પૂરું નામ શું છે? - Cash Reserve Ratio (રોકડ અનામત પ્રમાણ)

૫૫. SLR નું પૂરું નામ શું છે? - Statutory Liquidity Ratio (કાયદાકીય પ્રવાહિતા પ્રમાણ)

 

૪. આર્થિક વૃદ્ધિ, વિકાસ, ગરીબી અને બેરોજગારી

 

૫૬. આર્થિક વૃદ્ધિ કેવો ખ્યાલ છે? - પરિમાણાત્મક (વિકસિત દેશો સાથે સંબંધિત)

૫૭. આર્થિક વિકાસ કેવો ખ્યાલ છે? - ગુણાત્મક અને પરિમાણાત્મક (વિકાસશીલ દેશો સાથે સંબંધિત)

૫૮. PQLI (જીવનની ભૌતિક ગુણવત્તાનો આંક) નો ખ્યાલ કોણે રજૂ કર્યો? - ડેવિડ મોરિસ

૫૯. PQLI ના ત્રણ ઘટકો કયા છે? - શિક્ષણ, અપેક્ષિત આયુષ્ય અને બાળમૃત્યુદર

૬૦. PQLI નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હોય છે? - ૧૦૦

૬૧. HDI (માનવ વિકાસ આંક) નો ખ્યાલ કોણે આપ્યો? - મહબૂબ-ઉલ-હક અને અમર્ત્ય સેન

૬૨. HDI નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હોય છે? - ૧ (એક)

૬૩. હિન્દુ વૃદ્ધિદર (Hindu Rate of Growth) નો ખ્યાલ કોણે આપ્યો? - પ્રો. રાજકૃષ્ણા

૬૪. નિરપેક્ષ ગરીબી એટલે શું? - લઘુત્તમ પ્રાથમિક જરૂરિયાતો (રોટી, કપડા, મકાન) સંતોષવામાં અસમર્થતા

૬૫. સાપેક્ષ ગરીબી એટલે શું? - સમાજના અન્ય વર્ગોની સરખામણીમાં આવકની અસમાનતા

૬૬. તેંડુલકર સમિતિ, રંગરાજન સમિતિ અને લાકડાવાલા સમિતિ શેની સાથે સંકળાયેલી છે? - ગરીબીના માપન સાથે

૬૭. ભારતીય કૃષિક્ષેત્રે કયા પ્રકારની બેરોજગારી સૌથી વધુ જોવા મળે છે? - પ્રચ્છન્ન (છુપી) બેરોજગારી

૬૮. પ્રચ્છન્ન બેરોજગારીમાં શ્રમિકની સીમાંત ઉત્પાદકતા કેટલી હોય છે? - શૂન્ય

૬૯. ચક્રીય અને ઘર્ષણજન્ય બેરોજગારી મોટેભાગે ક્યાં જોવા મળે છે? - વિકસિત દેશોમાં

૭૦. મનરેગા (MGNREGA) કાયદો ક્યારે અમલમાં આવ્યો અને તેમાં કેટલા દિવસની રોજગારી અપાય છે? - ૨૦૦૫ માં, ૧૦૦ દિવસની રોજગારી.

 

૫. વસ્તી, કૃષિ, ઉદ્યોગ અને આર્થિક સુધારાઓ

 

૭૧. ભારતમાં સૌપ્રથમ વસ્તી ગણતરી ક્યારે થઈ હતી? - ૧૮૭૧ માં

૭૨. ભારતમાં દર કેટલા વર્ષે વસ્તી ગણતરી થાય છે? - ૧૦ વર્ષે

૭૩. ભારતના વસ્તીશાસ્ત્રમાં કયા વર્ષને 'મહાવિભાજક વર્ષ' ગણવામાં આવે છે? - ૧૯૨૧

૭૪. વસ્તી વિસ્ફોટનું મુખ્ય કારણ શું છે? - જન્મદરમાં ધીમો ઘટાડો અને મૃત્યુદરમાં ઝડપી ઘટાડો

૭૫. હરિયાળી ક્રાંતિના પ્રણેતા ભારતમાં કોણ છે? - એમ. એસ. સ્વામીનાથન

૭૬. હરિયાળી ક્રાંતિનો સૌથી વધુ લાભ કયા પાકને થયો? - ઘઉં અને ચોખા

૭૭. શ્વેત ક્રાંતિ શેની સાથે સંકળાયેલી છે? - દૂધ ઉત્પાદન (ઓપરેશન ફ્લડ - વર્ગીસ કુરિયન)

૭૮. ભારતમાં ઉદ્યોગિક નીતિ સૌપ્રથમ ક્યારે જાહેર થઈ? - ૧૯૪૮

૭૯. સેઝ (SEZ) નું પૂરું નામ શું છે? - Special Economic Zone (વિશિષ્ટ આર્થિક વિસ્તાર)

૮૦. લેણદેણની તુલા (Balance of Payment) માં કેટલા ખાતા હોય છે? - બે (ચાલુ ખાતું અને મૂડી ખાતું)

૮૧. હૂંડિયામણ દર એટલે શું? - એક દેશના ચલણનું બીજા દેશના ચલણમાં મૂલ્ય

૮૨. ભારતમાં નવી આર્થિક નીતિ (આર્થિક સુધારાઓ) કયા વર્ષથી અમલમાં આવી? - ૧૯૯૧

૮૩. ૧૯૯૧ના આર્થિક સુધારાઓના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભ કયા છે? - ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ અને વૈશ્વિકીકરણ

૮૪. ઉદારીકરણ (Liberalization) એટલે શું? - અર્થતંત્ર પરના સરકારી અંકુશો ઘટાડવા

૮૫. ખાનગીકરણ (Privatization) એટલે શું? - જાહેર સાહસોની માલિકી ખાનગી ક્ષેત્રને સોંપવી

૮૬. વૈશ્વિકીકરણ (Globalization) એટલે શું? - દેશના અર્થતંત્રને વિશ્વ અર્થતંત્ર સાથે જોડવું

૮૭. અંદાજપત્ર કોણ રજૂ કરે છે? - નાણામંત્રી

૮૮. ભારતમાં નાણાકીય વર્ષ કયું ગણાય છે? - ૧ એપ્રિલ થી ૩૧ માર્ચ

૮૯. પુરાંતવાળું અંદાજપત્ર એટલે શું? - સરકારની આવક તેના ખર્ચ કરતા વધુ હોય

૯૦. ખાધવાળું અંદાજપત્ર એટલે શું? - સરકારનો ખર્ચ તેની આવક કરતા વધુ હોય

૯૧. સમતોલ અંદાજપત્ર એટલે શું? - આવક અને ખર્ચ બંને સરખા હોય

૯૨. GST નું પૂરું નામ શું છે? - Goods and Services Tax (માલ અને સેવા કર)

૯૩. GST ભારતમાં ક્યારે અમલમાં આવ્યો? - ૧ જુલાઈ ૨૦૧૭

૯૪. આલેખ દોરવા માટે કઈ ધરીનો ઉપયોગ થાય છે? - X (આડી) અને Y (ઊભી) ધરી

૯૫. સ્વતંત્ર ચલ હંમેશા કઈ ધરી પર દર્શાવાય છે? - X ધરી પર

૯૬. પરતંત્ર ચલ હંમેશા કઈ ધરી પર દર્શાવાય છે? - Y ધરી પર

૯૭. સમય આધારિત રેખા આકૃતિ શેના માટે વપરાય છે? - લાંબા ગાળાના વલણો દર્શાવવા

૯૮. વૃત્તાંશ આકૃતિમાં કુલ વૃત્તાંશ કેટલા અંશનો હોય છે? - ૩૬૦ અંશ

૯૯. સ્તંભ આલેખમાં સ્તંભોની પહોળાઈ કેવી હોય છે? - એકસમાન

૧૦૦. 'એગમાર્ક' (Agmark) પ્રથા શેના માટે છે? - ખેતીવાડીની પેદાશોની ગુણવત્તાના પ્રમાણીકરણ માટે

૧૦૧. નાના પાયાના ઉદ્યોગોમાં કઈ ઉત્પાદન પદ્ધતિ વધુ જોવા મળે છે? - શ્રમપ્રધાન ઉત્પાદન પદ્ધતિ

૧૦૨. વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (WTO) ની સ્થાપના ક્યારે થઈ? - ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૯૫