કલરિંગ પેજ (ચિત્રમાં રંગ પૂરવા)રંગપૂરણી pdf|gujarati rangpurni pdf free download

તાલુકા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી (TPEO - Taluka Primary Education Officer) એ તાલુકા કક્ષાએ પ્રાથમિક શિક્ષણના વહીવટી અને શૈક્ષણિક વડા છે. તાલુકાની તમામ સરકારી (પંચાયતની), અનુદાનિત અને ખાનગી પ્રાથમિક શાળાઓ (ધોરણ ૧ થી ૮) નું નિયંત્રણ તેમના હસ્તક હોય છે. તેઓ જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી (DPEO) ના માર્ગદર્શન હેઠળ કાર્ય કરે છે.

TPEO ની મુખ્ય ફરજો અને કાર્યો નીચે મુજબ છે:

 

૧. વહીવટી અને શૈક્ષણિક દેખરેખ

તાલુકાની તમામ પ્રાથમિક શાળાઓના શૈક્ષણિક અને વહીવટી કાર્યો પર સીધી દેખરેખ રાખવી.

તાલુકા કક્ષાએ BRC (Block Resource Centre) અને ક્લસ્ટર કક્ષાએ CRC (Cluster Resource Centre) કો-ઓર્ડિનેટર્સની કામગીરીનું મોનિટરિંગ કરવું અને તેમને માર્ગદર્શન આપવું.

શાળાઓના સમયપત્રક અને શૈક્ષણિક કેલેન્ડરનું ચુસ્ત પાલન કરાવવું.

 

૨. શાળાઓનું નિરીક્ષણ અને મૂલ્યાંકન

તાલુકાની પ્રાથમિક શાળાઓની આકસ્મિક અને આયોજિત મુલાકાતો લેવી.

શિક્ષણની ગુણવત્તા, વિદ્યાર્થીઓની હાજરી, વાંચન-ગણન-લેખન કૌશલ્ય (FLN), અને શાળામાં ઉપલબ્ધ ભૌતિક સુવિધાઓની ચકાસણી કરવી.

નિરીક્ષણ દરમિયાન જોવા મળતી ખામીઓ દૂર કરવા આચાર્ય (મુખ્ય શિક્ષક) અને શિક્ષકોને સૂચના આપવી.

 

૩. શિક્ષકો અને સ્ટાફને લગતી કામગીરી

તાલુકાના પ્રાથમિક શિક્ષકોની હાજરી, રજાઓ (જેમ કે મેડિકલ રજા, પ્રસૂતિ રજા) મંજૂર કરવાની ભલામણ કે પ્રક્રિયા કરવી.

શિક્ષકોના પગાર બિલો તૈયાર કરાવવા, મંજૂર કરવા અને પીએફ (PF)/પેન્શનને લગતી કામગીરી સંભાળવી.

શિક્ષકોની સર્વિસ બુક (સેવાપોથી) અદ્યતન રખાવવી.

ફરજમાં બેદરકારી દાખવતા કે ગેરહાજર રહેતા શિક્ષકો સામે શિક્ષાત્મક પગલાં લેવા માટે DPEO ને દરખાસ્ત કરવી.

 

૪. સરકારી કાર્યક્રમો અને યોજનાઓનો અમલ

શાળા પ્રવેશોત્સવ અને કન્યા કેળવણી મહોત્સવ: તાલુકામાં ૧૦૦% નામાંકન (Enrollment) થાય અને ડ્રોપ-આઉટ રેશિયો ઘટે તે માટે આયોજન કરવું.

RTE (રાઈટ ટુ એજ્યુકેશન): RTE એક્ટ હેઠળ ખાનગી શાળાઓમાં ગરીબ અને નબળા વર્ગના બાળકોના ૨૫% પ્રવેશની પ્રક્રિયાનું તાલુકા કક્ષાએ સંચાલન કરવું.

મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના (MDM), મફત પાઠ્યપુસ્તક વિતરણ, ગણવેશ સહાય અને શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ વિદ્યાર્થીઓ સુધી યોગ્ય રીતે પહોંચે તેની તકેદારી રાખવી.

 

૫. ગ્રાન્ટ અને ભૌતિક સુવિધાઓનું વ્યવસ્થાપન

શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ (SMC) ને ફાળવવામાં આવતી વિવિધ ગ્રાન્ટ (જેમ કે શાળા વિકાસ ગ્રાન્ટ) નો યોગ્ય અને નિયમ મુજબ ઉપયોગ થાય છે કે નહિ તેનું ઓડિટ કરાવવું.

નવી શાળાઓ મંજૂર કરવા, નવા ઓરડાના બાંધકામ, પીવાનું પાણી, શૌચાલય કે શાળાના રિપેરિંગ માટેની જરૂરિયાતોની યાદી તૈયાર કરી DPEO અને SSA (સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન) કચેરીને દરખાસ્ત મોકલવી.

 

૬. ફરિયાદ નિવારણ અને સંકલન

વાલીઓ, સ્થાનિક ગ્રામજનો કે પંચાયત તરફથી મળતી શાળા કે શિક્ષકો અંગેની ફરિયાદોની સ્થળ તપાસ કરવી અને તેનું નિરાકરણ લાવવું.

શિક્ષણને લગતા વિવિધ અહેવાલો અને આંકડાકીય માહિતી (U-DISE ડેટા વગેરે) એકત્રિત કરી જિલ્લા કચેરીએ સમયસર મોકલી આપવા.

 

તાલુકા સ્તરે પ્રાથમિક શિક્ષણનો પાયો મજબૂત કરવાની અને સરકારની શૈક્ષણિક નીતિઓને છેવાડાના ગામડાની શાળાઓ સુધી પહોંચાડવાની સૌથી મહત્વની કડી એટલે TPEO.